Sporządzanie rocznego PIT musimy zacząć od ustalenia, z jakich źródeł mieliśmy przychody w roku 2012. Źródło otrzymanego przychodu oraz sposób jego opodatkowania warunkuje rodzaj deklaracji, na której musimy się rozliczyć. Czasem zdarza się, iż w danym roku mamy przychody z kilku źródeł (różnego rodzaju), opodatkowane zgodnie z odmiennymi zasadami, co może skutkować koniecznością rozliczenia więcej niż jednego zeznania.

Jeśli chodzi o opodatkowanie dochodów (przychodów) osób fizycznych obowiązują następujące formularze zeznań rocznych: PIT-37, PIT-38, PIT-28, PIT-39, PIT-36, PIT-36L.

Ważne!
Nawet jeśli zdobyty w roku podatkowym dochód, podlegający opodatkowaniu zgodnie ze skalą podatkową, odpowiada kwocie niepowodującej konieczności zapłaty podatku (czyli 3091 zł), mamy obowiązek przesłać formularz PIT. Podajemy w nim podatek należny w wysokości zero zł, a wpłacone zaliczki na podatek będą nam zwrócone jako nadpłata podatku.

1. Najczęściej składaną deklaracją jest PIT-37. Rozliczamy ją, gdy mamy przychody:

• tylko w Polsce,
• za pośrednictwem pracodawcy,
• podlegające opodatkowaniu z zastosowaniem skali podatkowej, głównie przychody:
  • pracy nakładczej, ze stosunku zatrudnienia (w tym spółdzielczego stosunku pracy), stosunku służbowego
  • należności z tytułu członkostwa w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych lub innych spółdzielniach zajmujących się produkcją rolną, zasiłków przedemerytalnych, zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego (np. zasiłek chorobowy), świadczeń przedemerytalnych, z rent lub emerytur krajowych (w tym rent strukturalnych, rent socjalnych)
  • ze świadczeń wypłaconych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Funduszu Pracy (np. zasiłku dla bezrobotnych)
  • ze stypendiów
  • z działalności wykonywanej osobiście (np. z umów zlecenia)
  • z praw autorskich i innych praw majątkowych

2. W przypadku, gdy nie wypełniamy wyżej wymienionych warunków, bo w roku fiskalnym prowadziliśmy mamy dochody z najmu lub działy specjalne produkcji rolnej czy działalność gospodarczą opodatkowane według skali podatkowej lub uzyskaliśmy przychody z zagranicy lub musimy doliczyć do uzyskanych przychodów dochody małoletnich dzieci (wpisywane w załączniku PIT/M), wówczas rozliczamy się na deklaracji PIT-36, w którym również wpisujemy przychody podane w punkcie pierwszym (np. wynagrodzenie z umowy o pracę), jeśli takie osiągnęliśmy.

3. Jeżeli dla przychodów z prowadzonej działów specjalnych produkcji rolnej lub działalności gospodarczej wybraliśmy opodatkowanie podatkiem liniowym 19%, wypełniamy osobne zeznanie na formularzu PIT-36L.

4. Gdy dla przychodów z działalności gospodarczej lub z tytułu umów podnajmu, najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze wybraliśmy podatek od przychodów ewidencjonowanych, sporządzamy odrębne zeznanie na formularzu PIT-28.

5. Jeśli osiągnęliśmy przychody z kapitałów pieniężnych, np. z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną, sprzedaży papierów wartościowych (takich jak akcje, obligacje, certyfikaty inwestycyjne itp.), pochodnych instrumentów finansowych (tj. kontraktów terminowych, opcji itp.), sporządzamy odrębne zeznanie na druku PIT-38.

6. Postępowanie przy rozliczaniu dochodu ze sprzedaży praw majątkowych i nieruchomości (np. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, prawa wieczystego użytkowania gruntu) zależy od daty zakupu zbywanej nieruchomości lub prawa. Wówczas gdy sprzedawane prawo lub nieruchomość kupiliśmy:

• do końca 2006 r., składamy formularz PIT-23,
• w latach 2007-2008, podatek rozliczamy na formularzu PIT-36 lub PIT-38 lub PIT-36L,
• po 2008 r., wypełniamy formularz PIT-39.

Może skutkiem tego wystąpić sytuacja, w której w 2012 r. otrzymaliśmy wynagrodzenie ze stosunku pracy, uzyskaliśmy przychody z najmu (dla których wybraliśmy formę opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych), zbyliśmy na giełdzie akcje, prowadziliśmy działalność gospodarczą, dla której, jako formę opodatkowania, wybraliśmy jednolitą 19% stawkę podatku.

W takim przypadku do 30 kwietnia 2013 r.: PIT-37, w którym rozliczamy dochody z pracy, PIT-38, w którym wpisujemy dochody (lub stratę) ze zbycia akcji, PIT-36L, w którym rozliczamy przychody z działalności gospodarczej opodatkowane podatkiem liniowym 19% , do 31 stycznia 2013 r. wypełniamy do urzędu skarbowego PIT-28, w którym rozliczamy przychody z najmu.